Aby w pe\u0142ni wykorzysta\u0107 potencja\u0142 energii j\u0105drowej jako czystego \u017ar\u00f3d\u0142a energii, musi ona by\u0107 op\u0142acalna i wydajna. Lauren Fortier, doktorantka drugiego roku na Wydziale Nauk J\u0105drowych i In\u017cynierii J\u0105drowej (NSE) na MIT, jest pionierk\u0105 w tych d\u0105\u017ceniach. Pracuje nad opracowaniem rozwi\u0105za\u0144 umo\u017cliwiaj\u0105cych zdalne i autonomiczne sterowanie elektrowniami j\u0105drowymi. <\/p>\n
Podr\u00f3\u017c Fortier do \u015bwiata energetyki j\u0105drowej mia\u0142a niezwyk\u0142y pocz\u0105tek \u2013 uzyska\u0142a ona tytu\u0142 licencjata w dziedzinie materia\u0142oznawstwa i in\u017cynierii na Uniwersytecie Northwestern dzi\u0119ki stypendium ROTC. Jej niezwyk\u0142a przygoda jako kierowniczki ds. eksploatacji elektrowni j\u0105drowej na pok\u0142adzie ameryka\u0144skiego lotniskowca p\u0142ywaj\u0105cego po Morzu Po\u0142udniowochi\u0144skim u\u015bwiadomi\u0142a jej, jak bardzo \u015bwiat jest uzale\u017cniony od energii j\u0105drowej. <\/p>\n
\u201cMo\u017cna tu odczu\u0107 ogromn\u0105 zale\u017cno\u015b\u0107 od energii j\u0105drowej, jakiej trudno do\u015bwiadczy\u0107 gdzie indziej. Ten statek mo\u017ce przep\u0142yn\u0105\u0107 ocean tylko dzi\u0119ki sprawnemu reaktorowi j\u0105drowemu\u201d \u2013 wspomina.<\/p>\n
Po zako\u0144czeniu s\u0142u\u017cby w marynarce wojennej Fortier zainteresowa\u0142a si\u0119 aspektami operacyjnymi elektrowni j\u0105drowych. Zauwa\u017cy\u0142a szereg nieefektywnych proces\u00f3w, co wzbudzi\u0142o jej zainteresowanie mo\u017cliwo\u015bciami automatyzacji tych operacji. Kiedy marynarka wojenna zaproponowa\u0142a jej podj\u0119cie studi\u00f3w magisterskich, zdecydowa\u0142a si\u0119 na kierunek in\u017cynierii j\u0105drowej na MIT \u2013 na ten wyb\u00f3r wp\u0142yn\u0119\u0142y jej pozytywne do\u015bwiadczenia zdobyte w tej dziedzinie. <\/p>\n
W ramach studi\u00f3w magisterskich Fortier pracowa\u0142a nad systemem sterowania nadrz\u0119dnego dla elektrowni j\u0105drowych, wykorzystuj\u0105c symulator o niezawodnym modelowaniu reakcji termohydraulicznej. Praca ta utwierdzi\u0142a j\u0105 w przekonaniu, \u017ce wnioski wyci\u0105gni\u0119te z tych symulacji mog\u0105 prze\u0142o\u017cy\u0107 si\u0119 na praktyczne usprawnienia. <\/p>\n
Dla Fortiera motywacj\u0105 do rozwoju autonomicznej eksploatacji elektrowni j\u0105drowych jest \u015bwiadomo\u015b\u0107 ich kluczowej roli, zw\u0142aszcza w przypadku mniejszych elektrowni po\u0142o\u017conych na obszarach wiejskich. Tradycyjne elektrownie wymagaj\u0105 du\u017cego nak\u0142adu pracy r\u0119cznej, co jednak nie jest mo\u017cliwe w przypadku mikroreaktor\u00f3w zlokalizowanych na odleg\u0142ych obszarach. W\u0142a\u015bnie w takich przypadkach niezb\u0119dna staje si\u0119 nadzorowana eksploatacja autonomiczna.<\/p>\n
Celem Fortier jest przej\u015bcie elektrowni j\u0105drowych na tryb autonomicznej pracy. Wyobra\u017ca sobie zintegrowany system nadzoru i sterowania, kt\u00f3ry b\u0119dzie w stanie uwzgl\u0119dnia\u0107 zar\u00f3wno dzia\u0142ania ludzi, jak i maszyn. Jej ambicj\u0105 nie jest ca\u0142kowite wyeliminowanie udzia\u0142u cz\u0142owieka, ale raczej usprawnienie pracy poprzez umo\u017cliwienie strategicznej interwencji cz\u0142owieka wy\u0142\u0105cznie w razie konieczno\u015bci. <\/p>\n
W trakcie studi\u00f3w doktoranckich Fortier zda\u0142a sobie spraw\u0119 z ogromnej warto\u015bci wsp\u00f3\u0142pracy w MIT. Gdy zag\u0142\u0119bia\u0142a si\u0119 w badania nad operacjami autonomicznymi, jej promotor, Sacit Cetiner, u\u0142atwi\u0142 nawi\u0105zanie wsp\u00f3\u0142pracy z Idaho National Laboratory (INL). Wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105c z takimi osobami jak Katya Le Blanc, starsza specjalistka ds. czynnika ludzkiego w INL, Fortier zdoby\u0142a cenne spostrze\u017cenia dotycz\u0105ce projektowania skutecznych interfejs\u00f3w cz\u0142owiek-maszyna. <\/p>\n
Podczas letniego sta\u017cu w firmie Westinghouse w 2025 roku Fortier mia\u0142a okazj\u0119 przetestowa\u0107 swoje pomys\u0142y dotycz\u0105ce operacji autonomicznych, korzystaj\u0105c z wiedzy mentor\u00f3w, takich jak Anuradha Annaswamy, ekspertka w dziedzinie system\u00f3w sterowania, oraz Curtis Smith, by\u0142y dyrektor w INL, a obecnie profesor w MIT NSE.<\/p>\n
Fortier konsekwentnie d\u0105\u017cy do wprowadzania autonomii w ostro\u017cny i stopniowy spos\u00f3b, aby zdoby\u0107 zaufanie u\u017cytkownik\u00f3w. W odr\u00f3\u017cnieniu od sztucznej inteligencji jej automatyzacja opiera si\u0119 na automatach sko\u0144czonych, kt\u00f3rych dzia\u0142anie jest przejrzyste. Podej\u015bcie to dostosowuje si\u0119 do aktualnych warunk\u00f3w panuj\u0105cych w zak\u0142adzie i zapewnia wyra\u017ane przej\u015bcia mi\u0119dzy stanami, rozwi\u0105zuj\u0105c z\u0142o\u017cone problemy za pomoc\u0105 konwencjonalnej automatyki. <\/p>\n
Bior\u0105c pod uwag\u0119 obiecuj\u0105cy charakter i potencjalny wp\u0142yw prac Fortier na automatyzacj\u0119 elektrowni j\u0105drowych, nie dziwi fakt, \u017ce znalaz\u0142a si\u0119 ona w\u015br\u00f3d laureat\u00f3w studenckiego konkursu \u201eInnowacje w badaniach i rozwoju w dziedzinie energii j\u0105drowej\u201d z 2025 roku. Przewiduje si\u0119, \u017ce jej prace b\u0119d\u0105 mia\u0142y znacz\u0105cy wp\u0142yw na rozw\u00f3j i wdra\u017canie komercyjnych mikroreaktor\u00f3w. <\/p>\n
Chcesz dowiedzie\u0107 si\u0119 wi\u0119cej o automatyzacji opartej na sztucznej inteligencji w Twojej firmie? Poznaj mo\u017cliwo\u015bci dzi\u0119ki implementi.ai<\/a>.<\/p>\n